# Zadanie 2: Katalog taryf dystrybucyjnych ## Cel Stworzenie katalogu plików JSON opisujących taryfy dystrybucji energii elektrycznej największych Operatorów Systemu Dystrybucyjnego (OSD) w Polsce. Pliki posłużą frontendowi (Faza 3) do obliczenia całkowitego kosztu energii dla użytkownika końcowego. ## Kontekst Cena energii dla odbiorcy końcowego składa się z wielu składników: ``` Cena całkowita = cena sprzedaży + dystrybucja + opłaty systemowe + VAT Cena sprzedaży: • Dla taryf statycznych: stała cena zbiorcza od sprzedawcy • Dla taryf dynamicznych (cena TGE): Fixing I PLN/MWh ÷ 1000 = PLN/kWh Opłaty dystrybucyjne (zmienne, za kWh): • Opłata zmienna sieciowa (OZS) — zależna od grupy taryfowej i pory doby • Opłata jakościowa • Opłata mocowa (od 2021) • Opłata OZE Opłaty systemowe (stałe, za kW mocy lub ryczałt miesięczny): • Opłata stała sieciowa (OSS) • Opłata abonamentowa / opłata handlowa Inne: • Akcyza: 5,00 PLN/MWh = 0,005 PLN/kWh (zwolnienie dla ≤10 kWh/h) • VAT: 23% od całości ``` --- ## OSD do pokrycia (priorytet) | OSD | Region | Taryfy | | ----------------------------- | --------------------------------------------------------- | -------------- | | **Tauron Dystrybucja S.A.** | Śląsk, Małopolska, Dolny Śląsk, Opolskie, Podkarpacie | G11, G12, G12w | | **Energa-Operator S.A.** | Pomorze, Warmia-Mazury, Kujawsko-Pomorskie, part Mazowsza | G11, G12, G12w | | **Enea Operator Sp. z o.o.** | Wielkopolska, Kujawy, Lubuskie, Zachodniopomorskie | G11, G12, G12w | | **PGE Dystrybucja S.A.** | Mazowsze, Łódź, Lublin, Podkarpacie, Rzeszów | G11, G12, G12w | | **Stoen Operator Sp. z o.o.** | Warszawa (obszar miejski) | G11, G12 | --- ## Grupy taryfowe ### G11 — Taryfa jednoprzedziałowa (flat rate) - Ta sama stawka przez całą dobę, wszystkie dni tygodnia - Prosta, bez stref czasowych ### G12 — Taryfa dwuprzedziałowa (day/night) Dwie strefy: - **Dzienna:** zazwyczaj 06:00–21:00 (pon–sob) lub 06:00–13:00 + 15:00–22:00 - **Nocna:** reszta doby + niedziele/święta Dokładne godziny różnią się między OSD — weryfikuj w obowiązującej taryfie. ### G12w — Taryfa trzyprzedziałowa (peak/shoulder/night) Trzy strefy. Przykład (do weryfikacji): - **Szczyt:** 07:00–13:00 i 15:00–21:00 (dni robocze) - **Poza szczytem (off-peak):** 13:00–15:00 i 21:00–22:00 (dni robocze) - **Noc:** 22:00–07:00 + weekendy + święta ### G13 — Taryfa trójstrefowa sezonowa (Tauron) Trzy strefy z różnym harmonogramem w zależności od sezonu (lato/zima). Stawki identyczne w obu sezonach: - **Szczyt przedpołudniowy:** 07:00–13:00 (cały rok) - **Szczyt popołudniowy:** 19:00–22:00 (lato) / 16:00–21:00 (zima) - **Pozostałe godziny doby:** reszta + weekendy/święta = cała doba Lato: kwiecień–wrzesień, zima: październik–marzec. ### G13s — Taryfa trójstrefowa sezonowa z różnicowaniem stawek (Tauron) Trzy strefy z harmonogramem i stawkami zmiennymi wg sezonu ORAZ typu dnia (roboczy / wolny): - **Dzienna szczytowa:** różne godziny lato/zima, różne stawki roboczy/wolny - **Dzienna pozaszczytowa:** analogicznie - **Nocna:** 21:00–07:00, stała stawka niezależnie od sezonu/dnia Dostępna wyłącznie u Tauron Dystrybucja. ### G13active — Taryfa trójstrefowa miesięczna (Enea) Trzy strefy ze zmiennym harmonogramem co miesiąc, powiązane z profilem produkcji OZE: - **Strefa zalecanego poboru:** najtańsza (zachęta do zużycia w godzinach nadwyżki OZE) - **Strefa zalecanego ograniczania:** najdroższa (szczyty obciążenia sieci) - **Pozostałe godziny doby:** stawka standardowa Stawki jednakowe cały rok — zmienia się tylko harmonogram stref. Dostępna u Enea Operator. --- ## Format JSON taryfy ### Schemat pliku `tariffs/OPERATOR-TARIFA.json` ```json { "id": "tauron-g11-2025", "name": "Tauron Dystrybucja — Taryfa G11", "dso": "Tauron Dystrybucja S.A.", "tariff_group": "G11", "valid_from": "2025-01-01", "valid_to": null, "version": "2025", "currency": "PLN", "source_url": "https://www.tauron-dystrybucja.pl/taryfy", "variable_rates_pln_kwh": { "type": "flat", "rate": 0.2456 }, "fixed_charges_monthly": { "subscription_pln": 10.32, "power_demand_pln_per_kw": 0.0 }, "system_charges_pln_kwh": { "oze": 0.0001, "capacity": 0.015, "quality": 0.0016, "transition": 0.0001, "cogeneration": 0.0 }, "excise_pln_kwh": 0.005, "vat_rate": 0.23 } ``` ### Schemat dla G12 (taryfa dwuprzedziałowa) ```json { "id": "tauron-g12-2025", "name": "Tauron Dystrybucja — Taryfa G12", "dso": "Tauron Dystrybucja S.A.", "tariff_group": "G12", "valid_from": "2025-01-01", "valid_to": null, "version": "2025", "currency": "PLN", "source_url": "https://www.tauron-dystrybucja.pl/taryfy", "variable_rates_pln_kwh": { "type": "tou", "periods": [ { "name": "day", "label": "Dzienna", "rate": 0.3123, "schedule": { "weekdays": ["06:00-21:00"], "saturday": ["06:00-21:00"], "sunday": [], "holidays": [] } }, { "name": "night", "label": "Nocna", "rate": 0.1456, "schedule": { "weekdays": ["00:00-06:00", "21:00-24:00"], "saturday": ["00:00-06:00", "21:00-24:00"], "sunday": ["00:00-24:00"], "holidays": ["00:00-24:00"] } } ] }, "fixed_charges_monthly": { "subscription_pln": 10.32, "power_demand_pln_per_kw": 0.0 }, "system_charges_pln_kwh": { "oze": 0.0001, "capacity": 0.015, "quality": 0.0016, "transition": 0.0001, "cogeneration": 0.0 }, "excise_pln_kwh": 0.005, "vat_rate": 0.23 } ``` ### Schemat dla G13 / G13s / G13active (taryfa sezonowa) Taryfy sezonowe używają pola `seasonal: true` i tablicy `seasons` zamiast `periods`: ```json { "variable_rates_pln_kwh": { "type": "tou", "seasonal": true, "seasons": [ { "name": "summer", "label": "Lato (kwiecień–wrzesień)", "months": [4, 5, 6, 7, 8, 9], "periods": [ { "name": "morning_peak", "label": "Szczyt przedpołudniowy", "rate": 0.2203, "schedule": { "weekday": ["07:00-13:00"], "saturday": [], "sunday": [], "holiday": [] } } ] }, { "name": "winter", "label": "Zima (październik–marzec)", "months": [1, 2, 3, 10, 11, 12], "periods": [] } ] } } ``` Kalkulator wymaga dodatkowego parametru `month` (1–12) dla taryf sezonowych. ### Konwencja `schedule` - Godziny w formacie `"HH:MM-HH:MM"` (czas lokalny Polski) - `"00:00-24:00"` oznacza całą dobę - Puste tablice `[]` oznaczają, że dana strefa nie obowiązuje w ten dzień - Suma stref dla każdego dnia musi pokrywać całą dobę (00:00-24:00) - Święta polskie traktowane jak niedziele (w większości taryf G12) --- ## Logika kalkulatora (JavaScript) Funkcja `calculateHourlyCostNetto(spotPricePLNperMWh, wallHour, dayOfWeek, tariff, month?)` zwraca całkowity koszt w PLN/kWh. Parametr `month` (1–12) jest wymagany dla taryf sezonowych (`seasonal: true`). Dla taryf G11/G12/G12w jest opcjonalny. **Konwencja parametru `wallHour`:** liczba całkowita 0–23 (0 = godzina 00:00–01:00). Pochodzi bezpośrednio z `new Date(priceEntry.time.replace(" ", "T")).getHours()`. ```javascript /** * @param {number} spotPricePLNperMWh - cena TGE Fixing I dla danej godziny * @param {number} wallHour - godzina zegarowa (0-23), np. 0=00:00-01:00, 23=23:00-24:00 * @param {string} dayOfWeek - "weekday" | "saturday" | "sunday" | "holiday" * @param {object} tariff - obiekt taryfy wczytany z JSON * @returns {number} koszt całkowity w PLN/kWh (netto bez VAT) */ export function calculateHourlyCostNetto( spotPricePLNperMWh, wallHour, dayOfWeek, tariff, ) { const spotPLNkWh = spotPricePLNperMWh / 1000; const distributionRate = getDistributionRate(wallHour, dayOfWeek, tariff); const systemCharges = Object.values(tariff.system_charges_pln_kwh).reduce( (sum, v) => sum + v, 0, ); return spotPLNkWh + distributionRate + systemCharges + tariff.excise_pln_kwh; } export function calculateHourlyCostBrutto( spotPricePLNperMWh, wallHour, dayOfWeek, tariff, ) { return ( calculateHourlyCostNetto(spotPricePLNperMWh, wallHour, dayOfWeek, tariff) * (1 + tariff.vat_rate) ); } /** * Wyznacz zmienną stawkę dystrybucyjną dla danej godziny zegarowej. * @param {number} wallHour - 0-23 */ function getDistributionRate(wallHour, dayOfWeek, tariff) { const rates = tariff.variable_rates_pln_kwh; if (rates.type === "flat") { return rates.rate; } if (rates.type === "tou") { for (const period of rates.periods) { const scheduleKey = ["weekday", "saturday", "sunday", "holiday"].includes( dayOfWeek, ) ? dayOfWeek : "weekday"; const schedule = period.schedule[scheduleKey] ?? []; if (isInSchedule(wallHour, schedule)) { return period.rate; } } throw new Error(`Brak stawki dla godziny ${wallHour}, dzień ${dayOfWeek}`); } throw new Error(`Nieznany typ stawki: ${rates.type}`); } /** * Sprawdź czy godzina zegarowa (0-23) należy do przedziałów w schedule. * Przedziały w formacie ["HH:MM-HH:MM", ...] np. ["06:00-21:00"] * * @param {number} wallHour - 0-23 * @param {string[]} schedule - lista przedziałów, np. ["06:00-21:00", "13:00-15:00"] */ function isInSchedule(wallHour, schedule) { for (const range of schedule) { const [startStr, endStr] = range.split("-"); const start = parseInt(startStr.split(":")[0]); // "06:00" → 6 const end = parseInt(endStr.split(":")[0]); // "21:00" → 21 if (start < end) { // Normalny przedział: np. 06:00-21:00 → godz 6,7,...,20 if (wallHour >= start && wallHour < end) return true; } else if (start > end) { // Przedział przez północ: np. 21:00-06:00 → godz 21,22,23,0,1,2,3,4,5 if (wallHour >= start || wallHour < end) return true; } else { // start === end → "00:00-24:00" lub podobne → cała doba return true; } } return false; } ``` --- ## Gdzie szukać aktualnych danych taryfowych Taryfy OSD zatwierdza URE (Urząd Regulacji Energetyki) i OSD publikują je na swoich stronach: | OSD | URL do taryf | | ------ | --------------------------------------------- | | Tauron | https://www.tauron-dystrybucja.pl/taryfy | | Energa | https://energa-operator.pl/dla-klienta/taryfy | | Enea | https://operator.enea.pl/dla-domu/taryfy | | PGE | https://pgedystrybucja.pl/dla-domu/taryfy | | Stoen | https://www.stoen.pl/regulacje/taryfy | Taryfy obowiązują od 1 stycznia danego roku lub od daty zatwierdzenia przez URE. **WAŻNE:** Wartości liczbowe w plikach JSON muszą być pobrane z aktualnych taryf zatwierdzonych przez URE. Nie używaj liczb z tego dokumentu jako rzeczywistych wartości — są to wyłącznie przykłady ilustrujące format. --- ## Pliki do stworzenia ``` data/tariffs/ schema.json ← JSON Schema do walidacji plików taryfowych tauron-g11.json tauron-g12.json tauron-g12w.json tauron-g13.json ← sezonowa (summer/winter) tauron-g13s.json ← sezonowa (summer/winter + dzień roboczy/wolny) energa-g11.json energa-g12.json energa-g12w.json enea-g11.json enea-g12.json enea-g12w.json enea-g13active.json ← sezonowa (harmonogram miesięczny) pge-g11.json pge-g12.json pge-g12w.json stoen-g11.json stoen-g12.json ``` **Uwaga:** Grupy G13 nie są dostępne u wszystkich OSD. Energa-Operator, PGE Dystrybucja i Stoen Operator nie oferują taryfy G13 w 2026 r. (posiadają inne warianty: G12r, G12e, G12eko). Enea Operator oferuje G13active (trójstrefową z miesięcznym harmonogramem opartym o profil OZE). ### `tariffs/schema.json` — JSON Schema Stwórz JSON Schema (Draft 2020-12) walidujący strukturę pliku taryfy. Schemat powinien: - Wymagać pól: `id`, `name`, `dso`, `tariff_group`, `valid_from`, `currency`, `variable_rates_pln_kwh`, `vat_rate` - Walidować, że `vat_rate` jest liczbą między 0 a 1 - Walidować, że wszystkie stawki w PLN/kWh są nieujemnymi liczbami - Walidować format `tariff_group` (enum: G11, G12, G12w, G13, B11, C11, C12a, C21, C22a) --- ## Obsługa polskich świąt w kalkulatorze Plik `web/js/holidays.js` powinien zawierać listę polskich świąt ustawowych: ```javascript // Stałe święta (dzień-miesiąc) const FIXED_HOLIDAYS = [ "01-01", // Nowy Rok "01-05", // Święto Pracy (błąd - to 01-05) "05-01", // Święto Pracy "05-03", // Konstytucja 3 Maja "08-15", // Wniebowzięcie NMP "11-01", // Wszystkich Świętych "11-11", // Dzień Niepodległości "12-25", // Boże Narodzenie I "12-26", // Boże Narodzenie II ]; // Ruchome święta (obliczane na podstawie Wielkanocy) function getMovableHolidays(year) { const easter = calculateEasterDate(year); return [ easter, // Wielkanoc addDays(easter, 1), // Poniedziałek Wielkanocny addDays(easter, 49), // Zielone Świątki (Niedziela Zesłania) addDays(easter, 60), // Boże Ciało ]; } ``` --- ## Definition of Done - [x] Pliki JSON: 14 taryf bazowych (G11/G12/G12w) + Tauron G13 + Tauron G13s + Enea G13active = 17 taryf - [x] `data/tariffs/schema.json` waliduje poprawne pliki i odrzuca błędne (z obsługą sezonowych) - [ ] Wszystkie wartości liczbowe zweryfikowane z aktualnymi taryfami URE - [ ] Każdy plik zawiera `source_url` wskazujący na oficjalny dokument taryfy - [ ] Logika kalkulatora (`web/js/tariffs.js`) poprawnie oblicza koszt dla G11 i G12 - [ ] Testy kalkulatora dla znanych przypadków (np. G11 flat-rate nie zmienia się w ciągu doby)